Bach maakt in dit meesterwerk de emoties van het verhaal voelbaar voor iedereen: gelovig of ongelovig, voor mensen uit de 18e tot en met de 21e eeuw. In de beroemde aria’s en koordelen van de Matthäus Passion komt het drama op een krachtige maar gestileerde manier tot leven. Tussen de vele Matthäus Passionen die er ook in de lente van 2017 weer zullen klinken, ieder met zijn eigen invalshoek, is die van Amsterdam Baroque Orchestra & Choir absoluut een heel bijzondere.
Koopman, de Bach-kenner bij uitstek, is een gepassioneerd voorvechter van de authentieke uitvoeringspraktijk en heeft met Amsterdam Baroque Orchestra & Choir een gezelschap van topspecialisten op oude instrumenten verzameld. Dit wordt een concert dat het publiek zich nog lang zal herinneren.
Amsterdam Baroque Orchestra & Choir o.l.v. Ton Koopman
Solisten:
Yetzabel Fernandez Arias (sopraan)
Maarten Engeltjes (alt)
Tilman Lichdi (tenor, evangelist)
Andreas Wolf (bas, Christus)
Klaus Mertens (bas)
Ton Koopman studeerde na een gymnasiumopleiding muziekwetenschap, klavecimbel en orgel in Amsterdam. Vanwege zijn opmerkelijke speelvaardigheid op orgel en klavecimbel ontving hij tweemaal de Prix d ’Excellence. In 1979 richtte hij het Amsterdam Baroque Orchestra op, waaraan in 1992 het Amsterdam Baroque Choir werd toegevoegd.
Als organist heeft Ton Koopman op de belangrijkste historische instrumenten van Europa gespeeld en als klavecinist en dirigent van het is hij te gast geweest in nagenoeg alle belangrijke concertzalen en muziekfestivals ter wereld. Ton Koopman is een veelgevraagde gastdirigent en heeft samengewerkt met vele vooraanstaande orkesten in Europa, de Verenigde Staten, China, Korea en Japan. Zijn uiteenlopende muzikale activiteiten als solist, begeleider, continu speler en dirigent zijn door de jaren heen vastgelegd op verschillende platenlabels, zoals Erato, Teldec, Sony, Philips en DGG. In 2003 richtte hij zijn eigen platenlabel op ,Antoine Marchand, dat gedistribueerd wordt door Challenge Classics.
Van 1994 tot 2004 heeft Ton Koopman met het Amsterdam Baroque Orchestra & Choir gewerkt aan zijn ‘mammoetproject’: het uitvoeren en opnemen van alle overgeleverde cantates van J.S. Bach. Voor dit bijzondere Bachproject werden hem verschillende prijzen toegekend. In het Bach-herdenkingsjaar 2000, werd hem een eredoctoraat van de Universiteit Utrecht verleend, vanwege zijn uitnemende bijdragen aan het onderzoek naar en de vertolking van het religieuze oeuvre van J.S.Bach. In 2006 ontving hij de Bach-medaille van de stad Leipzig.
Na het opnemen van de Bach cantates begon Ton Koopman aan zijn grote volgende project: het uitvoeren en opnemen van het gehele overgeleverde oeuvre van Dieterich Buxtehude, één van de grote voorbeelden van de jonge Johann Sebastian Bach. De opnames daarvan zijn inmiddels afgerond. In 2012 werd hem de Buxtehude-Preis van de stad Lübeck uitgereikt.
Ton Koopman leidde vele musici op en was docent voor klavecimbel aan het koninklijk conservatorium in Den Haag. Hij is professor in musicologie aan de Universiteit van Leiden en erelid van de Royal Academy of Music in Londen.
Yetzabel Arias Fernandez
Yetzabel Arias is een internationaal erkende sopraan geboren in Cuba. Zij staat vooral bekend om haar repertoire in de klassieke- en barokmuziek. Na haar studie aan het Instituto Superior de Arte in Havana volgde ze haar zangstudie bij Accademia Internazionale della Musica in Milaan, Italië
Yetzabel won prijzen in barok-zangwedstrijden in Chimay, Napels en Rome en stond in een aantal van de meest prestigieuze zalen, waaronder het Concertgebouw in Amsterdam, de Tonhalle in Zürich, het Konzerthaus in Berlijn en het Auditorio Nacional de España in Madrid. Ze werkte samen met bekende dirigenten als Ton Koopman, Jan van Sweden, Jordi Savall, Ottavio Dantone en Fabio Bonizzoni.Yetzabel treedt ook regelmatig op in de V.S., waar ze sinds 2015 wordt uitgenodigd door Michael Francis en het Florida Orchestra op het Mainly Mozart Festival in San Diego.
Als operazangeres stond ze tussen 2012 en 2016 met In Opera in het Badisches theater in Karlsruhe, Duitsland. De samenwerking met de Nederlandse Ton Koopman ontstond in 2013. Hij nodigde haar uit voor uitvoeringen van meesterwerken van Mozart, Haydn en Bach. In 2016 nam ze met Koopman en het Amsterdam Baroque Orchestra and Choir de nieuw ontdekte cantate Tu fedel, tu costante van Händel op, en debuteerde daarmee in het Concertgebouw van Amsterdam.
Ze vertolkte verder onder andere Rossane en Agilea in Handel’s opera’s Alessandro en Teseo. Haar debuut als ‘Donna Elvira’ van Mozarts Don Giovanni maakte ze tijdens het Miami Music Festival. Andere rollen die zij vertolkte zijn Belinda in Dido & Enea en Megacle in L’Olimpiade van Pergolesi in Jesi, Italië.
Yetzabel heeft een aantal solo-cd’s opgenomen met onder andere Händel, Jommelli, Scarlatti, Cavalli en Lully.
Haar vertolking van Handel’s cantate Tirsi, Clori e Fileno met La Risonanza won in 2010 de Stanley Prize in Londen. In 2013 zij nam deel aan Cecilia Bartoli’s CD Stabat Mater van EMI. De Matthäus Passion met Jordi Savall en haarzelf is opgenomen op dvd en Cd.
![Maarten Engeltjes Photo: Marco Borggreve](https://www.larenklassiek.nl/wp-content/uploads/2016/09/Maarten-Engeltjes-Marco-Borggreve-3.jpg)
Photo: Marco Borggreve
Maarten Engeltjes (1984), alt/countertenor, zingt al vanaf zijn vierde jaar als jongenssopraan. Een erkenning voor zijn bijzondere zangtalent is de selectie door sir David Wilcocks om tijdens een jongenskoren festival in Haarlem (1995) de sopraansolo te zingen in Händels Coronation Anthems. Een ander hoogtepunt is zijn medewerking als sopraansolist aan een cd-opname in de Dom van Riga van o.a. Allegri’s Miserere Mei. Op zijn zestiende maakt Maarten zijn debuut als Countertenor met het zingen van de alt-arias in Bachs Matthäus-Passion. Al snel volgen vele concerten in binnen- en buitenland waaronder Bach’s grote meesterwerken als de Matthäus- en Johannes-Passion, Weihnachtsoratorium, Hohe Messe en vele cantates. Zo ook de grote oratoria van Händel.
In 2003 wordt hij uit een twintigtal getalenteerde countertenoren geselecteerd, door de wereldberoemde Michael Chance, om deel te nemen aan een door Chance te geven masterclass, welke werd uitgezonden op de Nederlandse televisie. In oktober van 2004 verzorgde Maarten samen met Michael Chance een recital waarin ze duetten van Purcell en Blow ten gehore brachten, waaronder John Blow’s ‘An ode on the death of Mr Henry Purcell’. Dit onder leiding van Gustav Leonhardt. Maarten Engeltjes heeft inmiddels al mogen werken met dirigenten als: Gustav Leonhardt, William Christie, Ton Koopman, Phillipe Pierlot, Christina Pluhar, Gabriel Garrido, Peter Dijkstra, Reinbert de Leeuw, Jos van Veldhoven en Federico Sardelli.
In mei 2007 werd zijn debuutalbum gepresenteerd, waarop hij liederen van Dowland, Byrd en Purcell ten gehore brengt. De kritieken waren unaniem lovend. Dit album stond wekenlang in de top 10 van best verkopende klassieke cd’s in Nederland. Intussen heeft hij ook van Bachs Johannes- Passion en solo cantates voor Alt opgenomen, de laatste kwam uit in 2009.
In september 2007 studeerde Maarten cum laude, met onderscheiding, af aan het Koninklijk Conservatorium van Den Haag, waar hij studeerde bij Maria Acda, Manon Heijne en Michael Chance. Momenteel wordt Maarten gecoacht door Andreas Scholl en zijn vroegere leraar Richard Levitt.
Tilman Lichdi, tenor en Evangelist kreeg zijn eerste zanglessen op achttienjarige leeftijd van Alois Treml, lid van de Opera in Stuttgart, terwijl hij al op het conservatorium was aangenomen met als hoofdvak trompet. Nadat hij vier jaar lang trompet les had gevolgd bij Prof. Günther Beetz in Mannheim, maakte hij in 1999 de definitieve switch naar het zingen. Hij vervolgende zijn opleiding als tenor, bij zangcoach Prof. Charlotte Lehman in Würzburg.In zeer korte tijd wist Tilman Lichdi zijn naam te vestigen als interpreet van het oratoriumrepertoire van Bach. Tijdens masterclasses in het lied- repertoire bij Ernst-Huber Contwig, Helmut Deutsch en Peter Schreier bleek hij zich ook hierin te onderscheiden.
Tilman Lichdi maakte zijn debuut in de USA in maart 2010 met de Chicago Symphony in de Johannes Passion onder leiding van Bernard Laba die. In december 2010 volgde Lichdi’s debuut met de New York Philharmonic in de Messiah, ook met Bernard Labadie. De dirigent nodigde hem vervolgens uit voor tournees met the Orchestra of the Age of Enlightenment in Europa en in Australië. Hoogtepunten waren een productie en cd-opname van de Ruhr Trienniale in juni 2010, ‘Boulevard Solitude’ van Henze; Händel’s geënsceneerde Messiah, een nieuwe productie van Théâtre du Châtelet in Parijs onder leiding van Martin Haselböck; de première van het oratorium „Nikolaus Gross“ van S.Heucke onder leiding van Graham Jackson in Duisburg, waar Lichdi de rol van recitant had en verder Bachs h-Moll Messe in de Weense Musikverein met de Wiener Akademie en Martin Haselböck. Na zijn debuut in juli 2011 bij de Münchner Philharmoniker ontving de tenor prachtige kritieken en werd hij onmiddellijk opnieuw uitgenodigd voor een Johannes-Passion in juni 2013. De dirigent was Ton Koopman, die hij goed kent van de tournees met het Amsterdam Baroque Orchestra. In april 2011 zong hij maar liefst 13 keer de Johannes-Passion onder leiding van Ton Koopman en hij maakte opnames met deze dirigent van werken van Telemann en Buxtehude.
Andreas Wolf, bas-bariton, ging als kind naar het Landes- gymnasium für Musik in Wernigerode en hij zong in het beroemde Duitse Rundfunk-Jugendchor. Na zijn studie aan het conservatorium in Detmold debuteerde hij in Monteverdi’s L’Orfeo. Een recent hoogtepunt was zijn vertolking van Guglielmo in Così fan tutte onder regie van de filmmaker Michael Haneke. Dit seizoen debuteerde Wolf als Figaro in Le Nozze di Figaro in het Teatro Real in Madrid. Afgelopen december zette hij een fantastische Leporello neer in een visueel overdonderende uitvoering van Don Giovanni in La Monnaie, Brussel.
Klaus Mertens, bas, afkomstig uit Kleef (BRD), ontving op school al zijn eerste zanglessen. Hij studeerde muziek en pedagogie en volgde aanvankelijk een loopbaan in het onderwijs.
Zijn zangopleiding, die hij met onderscheiding afsloot, voltooide hij bij de professoren Else Bischof-Bornes en Jacob Stämp (lied, concert, oratorium) en Peter Massmann (opera). Meteen daarna begon een drukke concertcarrière, zowel in Duitsland als daarbuiten. Klaus Mertens werkt niet alleen samen met vele vooraanstaande specialisten in de z.g. ‘oude muziek’ zoals Ton Koopman, Nicholas McGegan, René Jacobs, Philippe Herreweghe, Sigiswald Kuijken, Nikolaus Harnoncourt en Gustav Leonhardt, maar ook met gerenommeerde dirigenten van het klassieke repertoire zoals Gary Bertini, Peter Schreier, Gerard Schwarz, Hans Vonk, Ivan Fischer, Kent Nagano, Edo de Waart, Herbert Blomstedt, Enoch zu Guttenberg, Sir Roger Norrington, Kenneth Montgomery, Christian Zacharias en vele anderen. Hij staat bekend als een vooraanstaand en veelgevraagd vertolker van de oratoriumliteratuur uit de barok en maakte met verschillende dirigenten herhaaldelijk opnamen van de grote vocale werken van Bach. In oktober 2003 voltooide hij de cd-opnamen van de voltallige cantates van Bach met Ton Koopman en The Amsterdam Baroque Orchestra. Tilman Michael schreef hierover in “fono forum” van april 1996: “…ich kenne keinen anderen Bassisten, der Bach so hervorragend interpretiert wie Klaus Mertens.” Dit project, dat zich uitstrekte over een periode van 10 jaar en waaraan grote tournees door Europa, Amerika en Japan verbonden waren, markeert een wel zeer bijzonder hoogtepunt in Klaus Mertens’ carrière, aangezien hier voor het eerst een zanger Bachs complete vocale oeuvre zowel op cd als in de concertzaal ten gehore heeft gebracht.
Tegelijkertijd beoefent Klaus Mertens met veel succes de liedkunst vanaf haar eerste begin tot en met de modernen. Partners daarin zijn o.a. het Leipziger Streichquartett (Schoeck) en Tini Mathot (Schubert / Wiinterreise). In het genre zang en orkest omvat zijn repertoire een wijde boog van Monteverdi tot eigentijdse componisten, waarvan sommigen zelfs werken aan hem hebben opgedragen.
AMSTERDAM BAROQUE ORCHESTRA
Ton Koopman richtte het Amsterdam Baroque Orchestra op in 1979. Deze groep van internationaal vermaarde barok specialisten komt enkele malen per jaar samen om te werken aan nieuwe prachtige programma’s. Voor de musici is elk concert een nieuwe ervaring en Koopman’s tomeloze energie en enthousiasme geven de garantie voor hoge kwaliteit van elk concert. Het repertoire van het orkest bestaat uit instrumentaal en vocaal-instrumentaal werk, gecomponeerd tussen 1600 en 1791.
‘Mijn grens ligt bij de dood van Mozart’, zegt Ton Koopman.
In 1994 startte Ton Koopman en zijn Amsterdam Baroque Orchestra & Choir het meest ambitieuze opnameproject van de laatste decennia: het integraal opnemen van Bachs wereldlijke en geestelijke cantates, uitgevoerd volgens het meest recente musicologische onderzoek. Voor dit bijzondere project ontvingen Ton Koopman en Amsterdam Baroque Orchestra & Choir in Duitsland de Deutsche Schallplattenpreis Echo Klassik 1997, een prijs voor de uitmuntende opname van deze cantates. Het project omvat naast de cd, drie boeken over de cantates, samengesteld door Christoph Wolff en Ton Koopman, en een zesdelige documentaire door ID TV voor de NCRV.
Het Amsterdam Baroque Orchestra & Choir heeft prachtige opnames gemaakt van alle belang- rijke barokke en klassieke werken, voor verschillende labels. Het orkest ontving daarvoor onder andere The Gramophone Award, Diapason d’Or, 10-Repertoir, Stern des Monats-Fono Forum, de Prix Hector Berlioz en twee Edisons.
Ton Koopman richtte in maart 2003 zijn eigen label ‘Antoine Marchand’ op, een nieuw sub label van ‘Challenge Classics’, waarop alle nieuwe opnames worden uitgebracht. Inmiddels zijn alle 22 delen van de Bach Cantates op ‘Antoine Marchand’ verkrijgbaar. Daarnaast verschenen reeds een dvd en cd van de Matthäus Passion, een dvd met Ton Koopmans reconstructie van de Markus Passion en de eerste delen van de nieuwe serie: Buxtehude’s ‘Opera Omnia’.
Ton Koopman en het Amsterdam Baroque Orchestra & Choir zijn regelmatig te gast in de grote zalen van Europa, de Verenigde Staten en Japan. In het seizoen 2008/2009 treden Ton Koopman en het Amsterdam Baroque Orchestra & Choir veelvuldig op in Europa met concerten in o.a. Amsterdam, Parijs, Madrid, Wenen, Milaan, Keulen, Dresden, Düsseldorf etc. en in het Verre Oosten met concerten in Hong Kong, Seoul en Tokyo.
AMSTERDAM BAROQUE CHOIR
Het Amsterdam Baroque Choir werd in 1992 opgericht en maakte haar debuut tijdens het Holland Festival Oude Muziek in Utrecht, met tweemaal een wereldpremière: het Requiem (voor vijftien stemmen) en de Vespers (voor tweeëndertig stemmen) van H.I.F. Biber. De opname van dit concert kreeg de Cannes Classical Award voor de beste uitvoering van koormuziek uit de 17e en 18e eeuw. Vanwege de zeldzame combinatie van tekstuele helderheid en interpretatieve exibiliteit, wordt het Amsterdam Baroque Choir als één der beste koren van deze tijd beschouwd.
Het Amsterdam Baroque Orchestra & Choir heeft prachtige opnames gemaakt van alle belangrijke barokke en klassieke werken, voor verschillende labels. Het orkest ontving daarvoor onder andere The Gramophone Award, Diapason d’Or, 10-Repertoir, Stern des Monats-Fono Forum, de Prix Hector Berlioz en twee Edisons. Ton Koopman richtte in maart 2003 zijn eigen label ‘Antoine Marchand’ op, een nieuw sub label van ‘Challenge Classics’, waarop alle nieuwe opnames worden uitgebracht. Inmiddels zijn alle 22 delen van de Bach Cantates op ‘Antoine Marchand’ verkrijgbaar. Daarnaast verschenen reeds een dvd en cd van de Matthäus-Passion, een dvd met Ton Koopman’s reconstructie van de Markus Passion en de nieuwe serie: Buxtehude’s ‘Opera Omnia’. Ton Koopman en het Amsterdam Baroque Orchestra & Choir zijn regelmatig te gast in de grote concertzalen van Europa en het Verre Oosten. Dit concert wordt ook uitgevoerd in Duitsland, Zwitserland en Italië.
Jongenskoor
Op Palmzondag 9 april treden er 18 jongens van de Koorschool St. Bavo uit Haarlem op in de Sint Jansbasiliek in Laren.
Zij zijn te zien bij de Kinder Matthäus om 12.30 uur en om 15.00 uur bij de Matthäus Passion. De beide Matthäus Passions zijn onder leiding van Ton Koopman met het Amsterdam Baroque Orchestra & Choir
De 18 jongens die deel uitmaken van het Muziekinstituut van de Kathedraal St. Bavo waar de Koorschool onder ressorteert zingen regelmatig zelfstandig tijdens de Hoogmis in de Kathedraal. Zij vertegenwoordigen de typische jongenssound die gekenmerkt wordt door een hoge mate van zuiverheid.
Het jongenskoor zingt één- of meerstemmige werken die heel geschikt zijn voor jongensstemmen, zoals de Christ Church Mass van Archer, maar ook intieme motetten van bijvoorbeeld Stanford, Ridout of Holman.
Ieder jaar werken zij mee aan een aantal uitvoeringen van de Matthäus Passion.